Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Olarak Bir Başkasına Verme, Yayma veya Ele Geçirme (TCK 136/1) Suçuna Kısa Bir Bakış
Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Olarak Bir Başkasına Verme, Yayma veya Ele Geçirme suçu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun İkinci Kitap, İkinci Kısım, Dokuzuncu Bölüm içerisinde Özel Hayata ve Hayatın Gizli Alanına Karşı Suçlar başlığı altında 136. maddesinde düzenlenmiştir.
Suçun Tanımı
5237 sayılı TCK’nın “Verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme” kenar başlıklı 136. maddesi şu şekildedir:
(2) (Ek:17/10/2019-7188/17 md.) Suçun konusunun, Ceza Muhakemesi Kanununun 236 ncı maddesinin beşinci ve altıncı fıkraları uyarınca kayda alınan beyan ve görüntüler olması durumunda verilecek ceza bir kat artırılır.
Hukuki Dayanaklar
Anayasa
Anayasa’mızın “Özel hayatın gizliliği” kenar başlıklı 20. maddesinin birinci fıkrasında; “Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz.” hükmü amirdir.
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi
2. Bu hakkın kullanılmasına bir kamu makamının müdahalesi, ancak müdahalenin yasayla öngörülmüş ve demokratik bir toplumda ulusal güvenlik, kamu güvenliği, ülkenin ekonomik refahı, düzenin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlakın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması için gerekli bir tedbir olması durumunda söz konusu olabilir.
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu
Kişisel verilerin korunmasında ülkemiz için temel kanun, 07/04/2016 tarih ve 29677 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’dur.
Kişisel Veri Tanımı
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde “Kişisel veri: Kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgiyi ifade eder.” şeklinde tanım yapılmıştır.
Suçun Unsurları
Mağdur
Suçun mağduru, kişisel verisi hukuka aykırı olarak bir başkasına verilen, yayılan veya ele geçirilen gerçek kişidir.
Seçimlik Hareketler
TCK’nın 136. maddesinde yaptırım altına alınan suç, seçimlik hareketli bir suç olup hukuka aykırı olarak kişisel verilerin başkasına verilmesi, kişisel verilerin yayılması veya kişisel verilerin ele geçirilmesi şeklindeki seçimlik hareketlerin birinin gerçekleştirilmesiyle suç işlenmiş olacaktır.
Kast
Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Olarak Bir Başkasına Verme, Yayma veya Ele Geçirme suçu, kasten işlenebilen bir suçtur. Buna göre failin, mağdura ait kişisel verileri bir başkasına verdiğini, yaydığını veya ele geçirdiğini bilerek ve isteyerek hareket etmiş olması, suçun oluşması için yeterlidir.
Yaptırım
Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Olarak Bir Başkasına Verme, Yayma veya Ele Geçirme suçu için 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür.
Şikayet
Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Olarak Bir Başkasına Verme, Yayma veya Ele Geçirme suçunun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı değildir.
Önödeme
Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Olarak Bir Başkasına Verme, Yayma veya Ele Geçirme suçlarında önödeme hükümleri uygulanmaz.
Uzlaştırma
Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Olarak Bir Başkasına Verme, Yayma veya Ele Geçirme suçlarında uzlaştırma yoluna başvurulamaz.
Görevli Mahkeme
Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Olarak Bir Başkasına Verme, Yayma veya Ele Geçirme suçu için görevli yargı organı Asliye Ceza Mahkemeleridir.
Nitelikli Haller
5237 sayılı TCK’nın 137/1 maddesi gereğince, Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Olarak Bir Başkasına Verme, Yayma veya Ele Geçirme suçunun, kamu görevlisi tarafından ve görevinin verdiği yetki kötüye kullanılmak suretiyle ya da belli bir meslek ve sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında (1/2) artırılır.
Tutuklama
Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Olarak Bir Başkasına Verme, Yayma veya Ele Geçirme suçunda, 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür. Bu nedenle hakkında bu suçtan soruşturma ya da kovuşturma olan fail hakkında diğer şartların da varlığı hâlinde tutuklama kararı verilebilir.
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB)
Sanık hakkında Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Olarak Bir Başkasına Verme, Yayma veya Ele Geçirme suçundan dolayı yapılan yargılama sonunda hükmolunan ceza, 2 yıl veya daha az süreli hapis veya adlî para cezası ise diğer şartların varlığı hâlinde HAGB kararı verilebilir.
Adlî Para Cezasına Çevirme
Sanık hakkında Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Olarak Bir Başkasına Verme, Yayma veya Ele Geçirme suçundan hükmedilen hapis cezası 1 yıl veya daha az süreli hapis cezası ise diğer şartların varlığı hâlinde bu ceza adlî para cezasına çevrilebilir.
Cezanın Ertelenmesi
Sanık hakkında Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Olarak Bir Başkasına Verme, Yayma veya Ele Geçirme suçundan hükmedilen hapis cezası 2 yıl veya daha az süreli hapis cezası ise diğer şartların varlığı hâlinde bu ceza ertelenebilir.
Dava Zamanaşımı
Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Olarak Bir Başkasına Verme, Yayma veya Ele Geçirme suçunda dava zamanaşımı 8 yıldır.
Koşullu Salıverilme
Kişisel Verileri Hukuka Aykırı Olarak Bir Başkasına Verme, Yayma veya Ele Geçirme suçundan hapis cezasına mahkûm edilmiş olanlar için koşullu salıverilme oranı 2/3’dür.
