İstanbul Depreminde İyi Bir Sınav Veremeyen GSM Operatörlerinin Hizmet Kalitesinin Artırılması ve Uyguladıkları Yüksek Fiyatların Önlenmesi için Yeni Düzenlemeler Yapılmalıdır
GSM SEKTÖRÜNDE ALTYAPI VE FİYATLAR
İstanbul’da gerçekleşen ve büyük paniğe neden olan 6.2 büyüklüğündeki depremden sonra yakınlarının durumunu öğrenmek isteyen vatandaşlar, GSM operatörlerinin yetersiz altyapısı nedeniyle yakınlarına ulaşamadı. Tıpkı Kahramanmaraş depremlerinde olduğu gibi, operatörler yine aynı sorunlarla karşılaşıldı. Bu durum, GSM operatörlerinin afet anlarına yönelik kapasite planlamalarını ve yatırımlarını yeniden tartışmaya açtı.
Bir sonraki felakette benzer sorunların yaşanmaması için GSM operatörlerinin altyapı kapasitelerini, özellikle gezici mobil istasyon sayılarını acilen artırması gerekiyor. Ulaştırma Bakanlığı’nın bu konuda en kısa sürede gerekli yasal düzenlemeleri hayata geçirmesi şart.
Fahiş Fiyat Artışları ve Tüketici Hakları
GSM operatörlerinin sunduğu hizmet kalitesi ile aldıkları ücretler arasındaki dengesizlik uzun süredir eleştiri konusu. 2020 pandemisiyle birlikte artan internet ve telefon kullanımı, operatörler tarafından fırsata çevrilerek abonelik ücretlerinde sürekli artışa gidildi.
Mal ve hizmet sağlayıcıları serbest piyasa koşullarında fiyat belirleme hakkına sahip olsa da, bu hak sınırsız değildir. Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun (PTDHK) Madde 18/1-(ı) uyarınca, “Üretici, tedarikçi ve perakende işletmeler tarafından bir mal veya hizmetin satış fiyatında fahiş artış yapılamaz.” Ayrıca, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği Madde 28’e göre, temel ihtiyaçlara yönelik mal ve hizmetlerde aşırı fiyat artışı yapmak haksız ticari uygulama olarak kabul edilir.
Çözüm Önerileri
1. Altyapı Yatırımları: GSM operatörleri, afet durumlarında kesintisiz hizmet verebilmek için gezici baz istasyonu kapasitelerini artırmalı ve Ulaştırma Bakanlığı bu konuda denetimleri sıklaştırmalıdır.
2. Şeffaf ve Karşılaştırılabilir Paketler: Türkiye’deki operatörlerin paketleri birbirinden çok farklı olduğu için tüketiciler fiyat karşılaştırması yapamamaktadır. Paketlerin sadeleştirilmesi ve karşılaştırılabilir hale getirilmesi rekabeti artıracaktır.
3. Taahhüt Paketlerinin Devamlılığı: Bir yıllık taahhütle alınan paketlerin aynı koşullarla ertesi yıl da sunulması zorunlu hale getirilmelidir. Böylece tüketiciler fiyat artışlarını net bir şekilde görebilecektir.
4. Haksız Fiyat Denetimi: Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu, GSM sektöründeki fiyat artışlarını denetlemeli ve fahiş fiyat uygulayan firmalara ağır idari yaptırımlar uygulamalıdır.
Sonuç: GSM operatörlerinin hem afet anlarındaki hizmet kalitesini artırması hem de tüketiciyi koruyucu fiyat politikaları benimsemesi gerekmektedir. BTK ve Ulaştırma Bakanlığı’nın acilen harekete geçmesi, sektörde adil rekabetin sağlanması ve tüketici haklarının korunması açısından hayati önem taşımaktadır.
